
Bu bölümde Osmanlıca okuyabilmek için bazı püf noktalarını ve küçük kuralları dört başlıkta topladık. Örneklerdeki kelimeleri önce kendiniz okumayı deneyin, sonra altındaki okunuşla karşılaştırın.
1- Kalın ve İnce Harfler
Aşağıda verilen karşılıklı 12 harf sadece ince ve sadece kalın olarak kullanılırken kalan diğer harfler hem ince hem kalın olarak kullanılır.
Örnekler
2- Okutucu Harflerle İlgili Kurallar
Elif harfi
Elif harfinin üstüne med gelirse A, hemze gelirse E olarak okunur: آ : A أ : E
He okutucusu
He okutucusu ilk hecede kullanılmaz demiştik. Orta ve son hece için (dikkat, e sesi için) açık hecede kullanılır, kapalı hecede kullanılmaz.
Kapalı hece: sessiz harfle biten hece: kes, mek, pes, kel gibi devamı olmayan, biten hece.
Teneke: İlk hece te ilk olduğundan kullanılmadı, ikinci hece ne açık olduğu için kullanıldı, son hece ke açık olduğu için kullanıldı.
Tükenmez: Orta hece ken kapalı olduğu için kullanılmadı, son hece mez kapalı olduğu için kullanılmadı.
Ye okutucusu
Kelimenin kökü olmayan eklerindeki açık hecelerde u-ü sesleri ye okutucusu ile gösterilir.
Buzlu: Buz kelimenin kökü; eki lu açık ve u sesi olduğu için ye okutucusu ile yazıldı.
Gördü: Gör kelimenin kökü; eki dü açık ve ü sesi olduğu için ye okutucusu ile yazıldı.
Suçluyu: Suç kelimenin kökü; lu açık ve u sesi (aynı şekilde ek devam ederse yazım aynı olur). Yu açık ve u sesi olduğu için ye okutucusu ile yazıldı.
3- Kalıplaşmış Yazımlar, Yabancı Kelimeler ve Sayılar
Kalıplaşmış kelime ve ekler
Bazı kelimelerin ve eklerin yapısı kalıplaşmış (klişeleşmiş) olduğundan okutucu kullanılmaz.
Arapça, Farsça ve Avrupa kökenli kelimeler
Arapça ve Farsça kelimelerin asli yapısı, asli yazılışı her durumda muhafaza edilir (okuma kaideleri uygulanmaz). Diğer yabancı kelimeler (Avrupa’dan gelen) ise Türkçe kaidelere göre telaffuz edildikleri şekilde yazılır.
Arapça ve Farsça:
Avrupa kökenli:
“Ki” yazımı
Bağlaç olan ki he ile (كه), aidiyet bildiren ki ye ile (كی) yazılır.
Sayılar
Sayılar yazının aksine soldan sağa doğru okunur.
4- İlk Hecedeki E Sesi ve Ekler
İlk hecedeki e sesi
Bazı kelimelerin ilk hecelerindeki e sesleri ye okutucusu ile gösterilir.
Ekler
Osmanlıcada ekler ayrı bir bölüm olarak değerlendirilmektedir. Zira ekler kendi içinde bazı kurallara tabi olmakta, kelime kökleri içinde öğrendiğimiz kurallara her zaman uymamaktadır. Çoğu ek klişe bir yapıya sahip olup farklı okunuşları da aynı şekil ile ifade edilmektedir. Aşağıda çokça kullanılan ekler gösterilmiştir.
← Tamamlayıcı Dersler ders sayfası · Sonraki: Tamamlayıcı Dersler Testi →

