Osmanlıca – Osmanlıca Ögren https://osmanlicaogren.com Çok kolay sen de öğrenebilirsin. Sat, 10 Jul 2021 12:52:02 +0000 tr hourly 1 https://osmanlicaogren.com/wp-content/uploads/2020/05/cropped-vav-harf-32x32.png Osmanlıca – Osmanlıca Ögren https://osmanlicaogren.com 32 32 Mühimme Defteri Nedir? https://osmanlicaogren.com/muhimme-defteri-nedir https://osmanlicaogren.com/muhimme-defteri-nedir#respond Sat, 10 Jul 2021 12:52:02 +0000 https://osmanlicaogren.com/?p=22735 Mühimme defteri

Mühimme Defteri Osmanlı Devleti’nin Divan-ı Hümayunda karara bağlanan hususların padişahın onayı ile düzenlenen fermanların suretlerinin kaydedildiği defterlerdir. Divan-ı Hümayun görüşme kayıtlarının tutulduğu mühimme defteri tarih araştırmaları için önemli ve temel kaynaklar hükmündedir. Görüşmeler sonucu yazılan kararlar, padişahın onayına sunulduktan sonra deftere işlenirdi. Bu yönüyle divanın adeta yürütme organı olarak görev yaptığı ve kararlarının da bir […]

The post Mühimme Defteri Nedir? appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
Mühimme defteri

Mühimme Defteri Osmanlı Devleti’nin Divan-ı Hümayunda karara bağlanan hususların padişahın onayı ile düzenlenen fermanların suretlerinin kaydedildiği defterlerdir.

Divan-ı Hümayun görüşme kayıtlarının tutulduğu mühimme defteri tarih araştırmaları için önemli ve temel kaynaklar hükmündedir. Görüşmeler sonucu yazılan kararlar, padişahın onayına sunulduktan sonra deftere işlenirdi. Bu yönüyle divanın adeta yürütme organı olarak görev yaptığı ve kararlarının da bir nevi kanun hükmünde olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla beraber eyaletlere, sancaklara, devlet adamlarına, devlet temsilciliklerine gönderilen fermanların bir nüshası da bu defterlere kaydedilmiştir. Osmanlı’nın düzenli işleyişinin en önemli sebeplerinden biri de defter tutma geleneğinden de anlaşılan arşivciliği olmaktadır.

Mehimme Hakkında Bilgiler

Bazıları dışında mühimme defterleri, kaleme alındıkları sadrazam ve reîsülküttâbın zamanını belirten bir başlıkla başlar. Eğer o defterin içerdiği hükümlerin tarihleri içinde bu makamlarda değişiklik olmuş ise tekrar yeni bir başlık atıldığı görülür. Zman içerisinde Reîsülküttâblığın Hariciye Nâzırlığı’na çevrimesinden sonra reîsülküttâb yerine Hariciye nâzırının ismi yazılmaya başlanmıştır.

Mühimme defterleri içindeki hükümler, alınan kararlar padişah tarafından onaylandıktan sonra ferman haline getirilmiş olduğu için ferman rükünlerini ihtiva eden belge suretleridir. Bunula beraber fermanların asıllarında bulunan davet ve tuğra rükünleri gibi tamamen ihmal edilmiş veya elkāb gibi kısaltılarak yazılmıştır.

Tarihin yeri ve şekli ise 17. yy yarısına kadar başlık şeklinde Arapça olarak haftanın günü, ayın adı ve yılı olarak kayıt yapılmıştır. Bu tarihlerin bazılarında haftanın günü ile ayın tarihinin uyuşmadığı görülür.

17. yy sonlarında ise başlık tarihle birlikte bazı hükümlerin altına da tarih atılmaya başlanmış, daha sonra ise başlık tarih tamamen terkedilmiş her hükmün altına ve ayın onar günlük devreleriyle (evâil, evâsıt, evâhir) ay ve yıl yazılmıştır. Az olmakla birlikte tam tarih atılmış bazı hükümlere de rastlanır.

Defterlerin bir kronolojik sıra olması gerekirken bazen bunun bozulduğu görülmektedir. Bu durum aynı defter içinde önceki tarihin sonraki sayfada olması yanında aynı tarihleri içeren hükümlerin farklı defterlerde olması yada bir sonraki mühimme defteri öncekine göre daha eski tarihli hükümlerin yer alması şeklinde de olur. Neden olarak defterlerin cüz cüz yazılıp daha sonra ciltlenmesi ve ciltlenme sırasında cüzlerin karıştırılmasından olabilir.

Kararların yani hüküm suretlerinin defter haline getirilişi önceleri divana bağlı olarak çalışan kâtiplerce yapılırdı. Divana bağlı büroların açılması ile Beylikçi Kalemi düzenlemiş, hükümleri yazanlara ise “mühimme-nüvis” ismi verilmiştir.

Eğer gizliliği olan bir hüküm varsa beylikçi tarafından yazılır, güvenilir bir kâtibe temize çektirilirdi. Birden çok yere gidecek fermanlar ise bir kâtip tarafından birkaç kâtibe birden dikte edilirdi. 1796 tarihinde bu usulde değişiklik yapılmış ve Mühimme Odası kurularak mühimme hükümlerinin yazılması burada yapılmıştır.

Mühimme Defterlerini Kim Tutar?

Osmanlı’da mühimme defterlerini nişancılar tutardı. Nişancılar kalemiye sınıfının en üst yöneticileri idi. Aynı zamanda ferman ve beratlara tuğra çekerlerdi. 15. yy itibari ile mühimme defterini yazmakla görevlendirilmiştir. Bu defterlerin denetimini ise defterdarlar yapardı.

Mühimme Defteri olarak isimlendirilip genelleşmesi 17. yy sonlarından itibaren olmuştur. Bundan önce divan kayıtlarının yer aldığı defterlere “miri ahkam defteri” yada “ahkam-ı miri” adı verilmekteydi.

Osmanlı Devleti’nde ilk devir mühimmelerinde Divan hem devlet işleriyle ilgili meseleleri görüşmesi, ayrıca yüksek mahkeme olarak da çalıştığından her iki konuda da hükümlere de rastlanır. Bu hükümler incelendiğinde Osmanlı Devleti’nin idarî yapısı ve çalışma şekilleri, devlet-tebaa münasebetleri, imar, iskân ve iktisat işleri, iç siyaset, isyanlar, askerî tarih, strateji, dış siyaset ve yabancı devletlerle olan münasebetlerle ilgilidir.

Zaman ile idari ve adli işler ayrı defterlerde toplanmıştır. Şikayetler sonucu alınan kararlar “şikâyet defterleri” adı altında işlenmiş, devlet işleriyle ilgili olanlar ise mühimmelerde kalmıştır. 1699 tarihinden sonra bu suretler için “name-i hümayun defterleri” ismi verilen ayrı defterler tutulmuştur.

Mühimme defterleri sadrazamın başkanlığında serdar-ı ekrem olarak seferde bulunduğu sırada toplanan divanlarda alınan kararlara dayanılarak hazırlanmışsa ordu mühimmesi, sadrazamın İstanbul dışında bulunduğu zamanlarda vekili olan sadaret kaymakamının başkanlığındaki divanda alınan kararları ihtiva eden defterler rikab mühimmesi olmak üzere ikiye ayrılır.

Mühimme Defteri Nerede Bulunur?

Mühimme defterleri Başbakanlık Arşivi’nde bulunmakla birlikte günümüze kadar gelen en eski tarihli 2 mühimme defteri Topkapı Sarayı’ndadır.

Mühimme Deferi Örneği

Mühimme defteriAydın muhassılından asitane-i saadetine gelince yol üzerinde vaki olan kadılara ve mütesellimlere kura zabitleri ve ayan ve vilayet ve iş erlerine hüküm ki

Kıdvetül emasil vel akran Ahmed zide kadrahu mübaşeretiyle Aydın muhassılından tahsil olunup asitane-i saadetinde hazine-i amireme teslim olunacak mal-ı

Miri her kangınızın tahtı kazasına gelip dahil olur ise bir me’mel mahfuz mahale kondurup ve gecelerde bekletip ve gelir oldukda

Dahi yanına yarar tüvana tüfek endaz ademler ve klavuzlar koşup esnayı tarikte hıfz ve haraset ederek emnen ve salimen

Birbirinize irsal ve bir veçhi tamir asitane-i saadetine isal ettirüb avku tehirden ve ihmal ve müsaleheden iyazen lillahi teala

Ber takrib ile zarar ve gezend erişilmekten ve hilafı şer-i şerif kimesne zulmü teaddi ve tecavüzden begayet ihtiraz ve ictinab

Eylemeniz babında fermanı alişanım sadır olmuştur. Fi evail za 1128

Bu mühimme defteri örneğinin okuma videosu aşağıdadır.

Konu ile ilgili Ferman nedir? Konulu yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

 

The post Mühimme Defteri Nedir? appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
https://osmanlicaogren.com/muhimme-defteri-nedir/feed 0
Osmanlıca 3. Kur Nedir? https://osmanlicaogren.com/osmanlica-3-kur-nedir https://osmanlicaogren.com/osmanlica-3-kur-nedir#respond Mon, 05 Jul 2021 19:11:06 +0000 https://osmanlicaogren.com/?p=22721 Osmanlıca 3. Kur

Osmanlıca 3. kur Nedir? Sorusu sürekli olarak sorulan sorular arasında bulunmaktadır. Osmanlıca alanında farklı kur ve isimlendirmelerin bulunması bu sorulara neden olmaktadır. İşte bu sorunun cevabını bu yazımızda ele alıyoruz. Evet Osmanlıca 3. kur nedir? sorusundan evvel bazı açıklamalar yaparak bu konuyu temellendirmenin uygun olacağını düşünüyorum. Zira Osmanlıca dediğimiz vakit geniş bir saha ortaya çıkar. […]

The post Osmanlıca 3. Kur Nedir? appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
Osmanlıca 3. Kur

Osmanlıca 3. kur Nedir? Sorusu sürekli olarak sorulan sorular arasında bulunmaktadır. Osmanlıca alanında farklı kur ve isimlendirmelerin bulunması bu sorulara neden olmaktadır. İşte bu sorunun cevabını bu yazımızda ele alıyoruz.

Evet Osmanlıca 3. kur nedir? sorusundan evvel bazı açıklamalar yaparak bu konuyu temellendirmenin uygun olacağını düşünüyorum. Zira Osmanlıca dediğimiz vakit geniş bir saha ortaya çıkar.

Osmanlıca

İnsanoğlu ile Alfabe desek ciddi bir ilişki ortaya çıkar. Örneğin iletişimin temeldir. Harfler ile kelimeler ile duygularımızı ve düşüncelerimizi en ince ayrıntısına kadar ifade edebiliriz. Harfler ve kelimeler ile edebi eserler, şiirler, kültürel eserler, bilimsel ve sanatlar eserler ortaya konur ve bu eserlerin aktarımı ile kültür ve medeniyetler ortaya çıkar.

Osmanlıcanın dil olarak zengin bir içeriği olduğu açıktır. Zira bu harfler ile sayısız eserlerin hem kültürel hem medeniyet noktasında sunulduğu ve bu alfabenin hem Osmanlı hem Selçukluları düşündüğümüzde yaklaşık bin yıllık bir geçmişi olduğunu görüyoruz.

Bu zenginliğin karşılığı olarak ne görüyoruz dersek harika bir tarih, kültür, sanat ve medeniyet görüyoruz. İşte bizler bu eserlere ulaşmak için Osmanlıca öğrenilmeliyiz. Hem unutmayalım ki bu erserler sadece tarihte değil  hala günümüzde dahi karşımıza çıkmaktadır. Nerede mi? Camilerde, müzelerde, çeşmelerde, mezar taşlarında ce arşiv metinlerine bulunmaktadır.

Bizler bu eserlere bir turist gibi bakmamalıyız. Peki bizler Osmanlıcayı nasıl öğrenmeliyiz? Okullarda bir ders anlatılırken bu dersler ilkokul, ortaokul, lise ve Üniversitede kolaydan zora veya temelden ileri seviyeye göre bir akış içinde izah edilerek öğretilmektedir.

Öyle değil midir? Bir dersin ilkokul yada lisede aynı şekilde öğretilmesi söz konusu değildir. Seviye Temel seviyeden ileri seviyeye doğrudur. Yani basitten daha zora doğru gider.

İşte Osmanlıca dediğimiz başka bir ifade ile Osmanlı Türkçesi de böyledir. Osmanlıca öğrenmek için bir bütün olarak bir kur şeklinde vermek ya da tamamını bir kitapta anlatmak mümkün değildir. Zira Osmanlıca zamanında dünyaya hükmetmiş çok zengin olup her alanda eserler ortaya çıkartmıştır.

Osmanlıca 3. Kur

İşte Osmanlıca öğretilirken kolaydan zora doğru bir sıralaması yapılmış. Toplam dört kur bulunmaktadır. İlk basamağına Osmanlıca 1. Kur denilmiştir. Yani bu kur Osmanlıca öğrenmenin ilk basamağıdır.

Birinci kur ile bizler temelden sıfırdan Osmanlıca öğrenmek konusuna bilgiler veriliyoruz. Bu konu hakkında daha fazla bilgi için Osmanlıca 1. Kur nedir? yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Osmanlıca 2. Kur’da ise Osmanlı Türkçesi içinde bulunan Türkçe kaideler anlatılmaktadır. Yani Türkçe dil bilgisi anlatılarak hem okuma daha bilinçli hale gelmektedir. Bu konu hakkında daha fazla bilgi için Osmanlıca 2. Kur nedir? yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Peki Osmanlıca 3. Kur Nedir? Bilindiği üzere Osmanlıca içerisinde aynı zamanda Arapça ve Farsça kelimeler bulunmaktadır. Bu kurda Arapça ve Farsça kaideler anlatılmaktadır.

Fakat bu kaideler anlatılırken bu dillerin kaideleri tamamen anlatılmaz. Osmanlıca içinde olduğu kadarı ile anlatılır. Örneğin Osmanlıca 3. kur anlatılırken Arapçanın masdar, isim ve sıfatları anlatılırken fiiler konusu anlatılmaz zira bu konular Osmanlıcada yer almaz. Aynı şekilde Farsça’da  olduğu kadar gereği kadar kaideler anlatılır.

Yani Bu kurda Arapça ve Farsça kaideler Osmanlıcada kullanıldığı alan kadar öğretilir. Daha detaylı öğrenim için kendi kurslarına gidilmelidir. Bu kur yaklaşık olarak 3 Ay civarında devam etmektedir. Halk eğitim merkezlerinde ücretsiz öğrenileceği gibi sitemizde ve Youtube kanalımızda anlaşılır bir şekilde örneklerle anlattık. 

Bizlere düşen gerek Osmanlıca 3. Kur olsun gerek diğer kurları dersleri takip etmek ve öğrenmek. Medeniyet ve kültürümüzün temeli ve köprüsü olan Osmanlı Türkçesini öğrenmeniz temennisiyle afiyetle kalınız. Selam ve dua ile.

The post Osmanlıca 3. Kur Nedir? appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
https://osmanlicaogren.com/osmanlica-3-kur-nedir/feed 0
Ferman Nedir? Ferman Hakkında Bilgiler https://osmanlicaogren.com/ferman-nedir-ferman-hakkinda-bilgiler https://osmanlicaogren.com/ferman-nedir-ferman-hakkinda-bilgiler#respond Wed, 30 Jun 2021 19:40:31 +0000 https://osmanlicaogren.com/?p=22700 Ferman nedir

Ferman Nedir? Kısaca hükümdarın tuğrasını taşıyan yazılı emirler manasına gelir. Kökeni Farsça buyurmak, emretmek anlamına gelmektedir. Bu yazımızda Ferman nedir? içeriği ve kapsamı hakkında bilgiler vereceğiz. Ferman kelimesi, İlhanlılar tarafından, İslamiyet’i kabul etmelerinden sonra kullanılmış, daha sonra da Osmanlılara geçerek yerleşmiştir. Orhan Gazi’nin 1324 tarihli vakfiyesi ilk Osmanlı fermanı, 1922 tarihli VI. Mehmet’inki ise sonuncu […]

The post Ferman Nedir? Ferman Hakkında Bilgiler appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
Ferman nedir

Ferman Nedir? Kısaca hükümdarın tuğrasını taşıyan yazılı emirler manasına gelir. Kökeni Farsça buyurmak, emretmek anlamına gelmektedir.

Bu yazımızda Ferman nedir? içeriği ve kapsamı hakkında bilgiler vereceğiz. Ferman kelimesi, İlhanlılar tarafından, İslamiyet’i kabul etmelerinden sonra kullanılmış, daha sonra da Osmanlılara geçerek yerleşmiştir.

Orhan Gazi’nin 1324 tarihli vakfiyesi ilk Osmanlı fermanı, 1922 tarihli VI. Mehmet’inki ise sonuncu Osmanlı fermanı kabul edilir. Ferman hat olarak, divani hat denilen girift keşideli yazıyla yazılırdı.

Fermanın yazılış sebepleri farklılık gösterirdi. Sefere çıkılması, bir yere asker sevki, vergi alınması vb. devlet işlerine ait fermanlar doğrudan Dîvân-ı Hümâyun’un kararı ve padişahın emriyle hazırlanarak ilgili yerlere gönderilirdi.

Ferman Hakkında Bilgiler

Fermanların büyük bir bölümü beylerbeyi, sancak beyi, kadı gibi görevlilerin veya halktan birinin arzı üzerine arz edilen konunun divanda görüşülerek karara alınması ile hazırlanırdı. Bazen de doğrudan padişahın emri ile, şehzadenin talebi ile veya devlette bir vazifelinin talebi ile de ferman yazılabilirdi.

Fermanın hazırlanış safhaları şu şekilde olurdu.  Divana gelen konulardan gerekli görülenler yazılı yada sözlü olarak padişaha arz edilir ve yazılacak ferman da padişahın kendi hattı ile (hatt-ı hümâyun) yazdığı emir doğrultusunda kaleme alınarak yazılırdı.

Eğer fermana konu olan mesele divanda görüşülmüşse, karar alındıktan sonra fermanın müsveddesinin (özeti) hazırlanması için arzın üstüne ya yalnız “buyruldu” veya fermanın ne gibi şartlarla verildiğini anlatan kısa bir notla gösterilir ve Ferman müsveddesi buyruldu daki emre göre hazır edilirdi.

Ferman müsveddeleri konusuna göre ilgili devlet kademesi hazırlardı. Örneğin arazi konusu nişancılar, özen gösterilmesi gereken konular reîsülküttâb yada katipler yazardı. Fermanın tuğrası ise genellikle temizinin yazılması ile çekilirse de bazen de önceden hazırlanmış tuğralı kâğıtlara yazıldığı da olurdu.

Fermandaki Tuğralar daha çok nişancı tarafından çekilirdi bununla beraber gerekirse onlara vezirler de yardım ederdi. Ferman tamam edildikten sonra onu götüren vazifeli emri hızlıca yerine getirir eğer ihmal vb. sebepler dolayısıyla fermanların gereği yapılmaz ise ikinci fermanda mutlaka bir de tehdit rüknü olurdu.

Tahtta eğer değişiklik olmuşsa eski fermanların yürürlükte olduğunu ifade etmek üzere yeni padişahın tuğrası ile yeni fermanlar gönderilerek fermanlar yenilenirdi.

Yazılış amacına göre Fermanlar farklı isimlerle de anılır. Örneğin padişaha ait olduğunu anlatan  feman içi “âlî-şân, hümâyun, pâdişâhi şerif”  itibarının yüksek olduğunu gösteren ferman için “celîlü’l-kadr”, saadet bildiren ferman için “saâdet-unvân”, şeref ihsan eden ferman için “şeref-iktirân”, kesin uyulması gerektiğini  gösteren ferman için“vâcibü’l-iz‘ân”, cihana ait bir buyruk ifade eden ferman “cihân-mutâ‘”, kudreti anlatan ferman ise “kadr-tüvân” ve uygulamasına karşı çıkılamayacağını ifade eden ferman ise “kazâ-cereyân” isimleriyle anılırdı.

Fermanın Rükünleri Nelerdir?

Fermanlar hazırlanırken belli bir düzen ve sıra içinde hazırlanırdı. Bunlar

1) Ferman ifadesinin kullanılması, 2) Fermanın gönderildiği kişiye layık dua ve övgü ile yazılması, 3) fermanın niçin gönderildiğinin belirtilmesi 4) Fermanı gönderenin isteğinin emredilmesi, 5) İsteğin ifade edilmesi, 6) Dua ile son verilmesi.

Fermanın Şartları Nelerdir?

1) Tuğra bulunması 2) Padişahın şanına yakışan ifade, 3) Ferman gönderilenin rütbesine riayet, 4) Ferman gönderilenin adının yazılmasından evvel “düstûr-ı mükerrem, mefharü’l-kudât, kıdvetü’l-akrân” gibi övgü; adından sonra ise “edâmellāhu teâlâ iclâlehû, zîde ilmühû, zîde kadruhû” gibi mevkiine uygun bir dua edilmesi, 5) Fermanın neden yazıldığının belirtilmesi

Ferman Nedir? Ferman Örneği

Fatih Sultan Mehmet Han’a ait bir ferman örneği inceliyoruz.

Ferman nedir

Gelibolu iskelesi dutan (tutan) yahudi yahya ve baki şerikleri tevki-i fefi-i vasıl olacak gerektir ki darandeganı misli bi misal gelibolu burgazı erenlerinden otuz dokuz kesanın (kişi) ihda ve semanin semane mie (881) zilheccesinin gurresinden sene isna samanin semane mie (882) saferinin gayetine değin yevmi yüzmi dokuz akçe hesabı üzre üç aylık mecacibleri için mezkur işin kıstından on bir bin dört yüz on altı akçe viresiz (veriniz)

ihmal ve tehir itmeyesiz (etmeyiniz) ve tamam teslim ettiğinize kadının kendüzünden (kendisinden) hüccet alasız (alınız) ki vakti muhasebede mahsup oluna, şöyle bilesiz (biliniz) alameti şerif üzere itimad kılasız (kılınız).  Tahriran fil yevmi sadi’a min şehri ahiri cumadi sene isna ve semane mie (882) makamı kostantiniye . Bu fermanın okuma videosunu aşağıda bulunan videodan izleyebilirsiniz. 

Bu yazımızda Ferman nedir ve ferman hakkında bilgiler verdik. Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Siyakat yazısı hakkında bilgiler almak için linke tıklayınız. Selam ve dua ile Allah’a emanet olunuz. Vesselam

 

The post Ferman Nedir? Ferman Hakkında Bilgiler appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
https://osmanlicaogren.com/ferman-nedir-ferman-hakkinda-bilgiler/feed 0
Siyakat Nedir? Siyakat Yazı Örnekleri https://osmanlicaogren.com/siyakat-nedir-siyakat-yazi-ornekleri https://osmanlicaogren.com/siyakat-nedir-siyakat-yazi-ornekleri#respond Sun, 06 Jun 2021 20:04:47 +0000 https://osmanlicaogren.com/?p=22662 Siyakat

Bu yazımızda yazı hatları içinde oldukça zor okunan ve merak edilen siyakat yazısı üzerinde duracağız. Lugata baktığımızda siyak kelimesinden türediğini ve anlam olarak “sözün gelişi, sözün ardı sıra birbirini takip etmesi; tarz, tertip ve nizama” anlamlarına geldiğini görüyoruz. Siyakat ise arşiv belgelerinde okunması çok zor, girift, sanat özelliği olmayan bir eski yazı çeşididir. Siyakat yazı […]

The post Siyakat Nedir? Siyakat Yazı Örnekleri appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
Siyakat

Bu yazımızda yazı hatları içinde oldukça zor okunan ve merak edilen siyakat yazısı üzerinde duracağız. Lugata baktığımızda siyak kelimesinden türediğini ve anlam olarak “sözün gelişi, sözün ardı sıra birbirini takip etmesi; tarz, tertip ve nizama” anlamlarına geldiğini görüyoruz. Siyakat ise arşiv belgelerinde okunması çok zor, girift, sanat özelliği olmayan bir eski yazı çeşididir.

Siyakat yazı ile yazılmış bir yazı ancak sözün gelişinden okunabilmesi nedeniyle bu ismi almış olabileceğini ifade edenler de vardır. Bu yazının gelişmesinde devletin güvenliği, önemli bilgilerin gizli kalmasının önemi yanında kayıtların da hızlı yazılması olduğundan daha kısa yer tutması isteği ve ihtiyacı da önemli rol oynamıştır.

Bu yazı türü Abbasi devleti zamanında ortaya çıkmıştır. Selçuklular ve diğer İslâm devletlerinde kullanıldığı da bilinmektedir. Bununla beraber İran’dan Anadolu’ya, özellikle İlhanlılar tarafından Osmanlılar’a geçtiği kabul edilmiştir.

Fatih Sultan Mehmed zamanından Sultan Abdülaziz zamanına kadar Osmanlı’nın gizlilik isteyen resmi ve mali kayıtları, hususen tahrir ve muhasebe defterleri siyakat hattı ile yazılmıştır.

Osmanlı’nın iktisadi, idari, sosyal ve kültürel hayatını aydınlatan bu kayıtların arşiv belgelerinde pek çok örneği vardır. Siyakat hattı farklı bir yazı çeşidi olmakla birlikte hem yazıldığı döneme hem yazan katibine göre farklı özellikler gösterir.

Osmanlı Devleti’nin devlet sırlarının muhafaza edilmesini sağlayan siyakat yazı türü aynı zamanda devletin mali kayıtlarında da kullanılmıştır. Hususi yetiştirilen katiplerce yazılıp okunan siyakat bir şifre yazısıdır.

Siyakat Yazısı Hakkında Bilgiler

Bu yazı türünde Nesih, nesta‘lik, ince divanî ve rik‘a kırması, kûfî hattına benzer bazı yazıların harfleri karıştırılmış olmasına rağmen yeterli olmamakla birlikte harflerin müfred ve birleşik şekillerini gösteren siyakat elifbası vardır.

Yazıda harfler kalemin süratli olması sonucu birbirine yaklaşmış, ilişmiş ve harfler küçülmüştür. Harflerin bazı ayrıntıları kaybolmuş hususen pe, çe, şın ve bazan nun harfi dışındaki noktalı olan harflere nokta konmamıştır.

Nokta ise bazı harflerde sona birer işaret şeklinde konulmuştur. Med işareti sadece elif harfinin üstüne konmuş, çoğu yerde ise şedde konmamıştır. Genellikle imla kaideleri açısından kendinden sonra gelen harfe birleşmeyen harfler sürat için bazen diğer harfe birleşmiş ve zaman ile şifre haline gelen anahtar kelimeler çıkmıştır.

Kef gibi keşideye uygun harfler arkasına gelen kelimelerin altında bir çizgi şeklinde yazılmış, ra harfi keskin köşeli bir dal harfine, dal harfi sola çıkıntılı bir üçgene dönüşmüştür. Siyakat yazısında kullanılan rakamların da özel bir sistemle yazılış şekilleri vardır.

Siyakat Yazısı Örneği

Siyakat_yazısı_ornegi

Mukâta’a_-i Karye-i Tamzara der-livâ-i Karahisar-ı Şarkî vâcib-i ‘an evvel-i Mart sene 1177 der-‘uhde-i Ali Beg ve Abdullah Beg veledân-ı Zaralı zâde müteveffâ Mehmed Paşa nısf-ı hisse-i mâlikâne Beray-ı taksît-i mevâcib Hisse- Ali Bey 50 guruş Hisse-i Abdullah Beg 50 guruş Yekûn 100

Siyakat_yazısı_ornegi

Tahvîl -i Ahmed Faik, berây-ı ser-şükûfe-i hassa, berây-ı şehr-i RA (rebiülevvel) sene 1094 ber-mûceb-i arz-ı hâl-hod ve bâ-fermân-ı şerîf tezkire-dâde. Fî gurre-i R. (rebiülahir) sene 94 Eyyâm, 30 Fî (fiyat), 180 Yekûn 5400

Bu siyakat yazısı okuması için aşağıda bulunan youtube kanalından izliyebilirsiniz.

Osmanlı Tapu nedir? ve örnekleri ile ilgili yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

 

The post Siyakat Nedir? Siyakat Yazı Örnekleri appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
https://osmanlicaogren.com/siyakat-nedir-siyakat-yazi-ornekleri/feed 0
Osmanlıda Tapu ve Tapu Örnekleri https://osmanlicaogren.com/osmanlida-tapu-ve-tapu-ornekleri https://osmanlicaogren.com/osmanlida-tapu-ve-tapu-ornekleri#respond Sun, 23 May 2021 14:32:41 +0000 https://osmanlicaogren.com/?p=22647 Osmanlı Tapu

Osmanlı Arşivleri dediğimiz zaman ilk akla gelen belgelerden birisi de Osmanlı Tapu evraklarıdır. Bu yazımızda Osmanlı döneminde tapu ve örnekleri konusunu inceleyeceğiz. Osmanlı Devleti, tapu kayıtları 15. Yüzyıla kadar uzanıyor. Ancak, Tazminat Dönemine kadar satılan tüm taşınmazlar devletin mülkü idi, buna miri arazi ismi verilirdi. Subaşılar tarafından kontrol edilerek öşr vergisi alınarak devlet hazinesine aktarılır […]

The post Osmanlıda Tapu ve Tapu Örnekleri appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
Osmanlı Tapu

Osmanlı Arşivleri dediğimiz zaman ilk akla gelen belgelerden birisi de Osmanlı Tapu evraklarıdır. Bu yazımızda Osmanlı döneminde tapu ve örnekleri konusunu inceleyeceğiz.

Osmanlı Devleti, tapu kayıtları 15. Yüzyıla kadar uzanıyor. Ancak, Tazminat Dönemine kadar satılan tüm taşınmazlar devletin mülkü idi, buna miri arazi ismi verilirdi. Subaşılar tarafından kontrol edilerek öşr vergisi alınarak devlet hazinesine aktarılır idi.

Osmanlıda Tapu

1858 yılında çıkan Arazi Kanunnamesi, Osmanlı Devlet’inde toprak sistemini yeniden düzenleyen ve özel mülkiyetin oluşmasına zemin hazırlayan düzenlemeler, Tanzimat döneminin en çarpıcı yeniliklerinden biridir.
Miri ve vakıf arazilerinin özel mülkiyete dönüşmesi ve mülk tapularının oluşturulması ve şahıslara dağıtılması, sokaklara isim ve binalara numara verilmesi, ilk kadastro sisteminin kurulması gibi Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyetine gelişerek devam etmektedir.

Osmanlı senedlerinin; muhteviyâtında taşınmaz mülklerle ilgili ayrıntılı bilgiler yer alır. Bunlar; bulunduğu liva, kazası, nahiyesi, köyü, mahallesi, mevkii, meşhur adı, cinsi, sınırları, ölçüsü, önceki sahibi, miras sahipleri, satılma sebebi, bedeli ve kıymeti gibi bilgileri barındırır.

Son kısımda ise; alıcı ve satıcının kimlik bilgileri, aldığı fiyat ve tarihi, yeni tapunun sahibine verildiği bilgileriyle beraber mühürler yer alır.

Osmanlı Tapu Senedinde satışa konu taşınmazlar şunlardır: Arazi, Tarla, Menzil, Dükkan, Çamlık vb. yer alır.
Osmanlı Devleti döneminde basılan tapu senetlerinde iki tür yazı çeşidi kullanılmıştır. Birisi matbu diğeri ise rik’a yazı çeşididir. Yani tapu senedini bugünkü Türkçeye çevirmek için bunları bilmek elzemdir.

Osmanlı Devleti,1850 yıllarda bugünkü Tapu-Kadastro’nun temellerini atmış ve geliştirmeye çalışmıştır. O dönemde tutulan Tapu senedi; resmi evrak hükmündedir.

Bugün dahi resmi geçerliği söz konusu olabilir. Osmanlı Tapuları Senetlerinde, günümüzde ulaşabilmek için Osmanlı Devlet Arşivleri, Tapu-Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivlerine başvurulması gerekmektedir.

Osmanlı Tapu Örnekleri

Sitemizde Osmanlı 4. Kur Arşiv metinleri kısmında Tapu başlığı altında tapu örneklerini, okunuşlarını ve videolarını ekleyeceğiz. Bu bölümü takip edebilirsiniz.

Örnek bir Osmanlı tapusu inceleyelim.

Osmanlı Tapu örneği

CİNSİ: Tarla

NEV’Î: Arz-ı mîrî

HUDÛDU: Şarkan tarîk garben Dumbaycı Ahmed cenûben Hafız Said Efendi tarlası şimâlen tarîk 

MİKDÂRI: On üç dönüm bir evlek-i atîk dört dönüm yirmi bir evlek doksan arşun-ı cedîd

SÂHİB-İ EVVELİ: Teb‘a-ı Osmâniyye’den İsmâ’îl oğlu Ahmed ve İsmâ’il ve kerîmesi Fâtıma

CİHET-İ İETÂ-YI SENED: Ferağlarından

MUTASARRIFI: Teb‘a-ı Osmâniyye’den Bakkal Hüsnü Efendi 

KIYMETİ: Lira

BEDELİ: 30

Sebeb-i tasdîr-i tevkî‘-i hümâyûn oldur ki

Bâlâda muharrer otuz lira bedellü tarla —- defterhâne-i hâkânîde Hüsnü Efendi —- uhdesine kayd olunmuş olmağla beher sene a‘şâr-ı şer‘iyyesi me’mûrîne edâ itmek —- zabt ve tasarruf olunmak üzre işbu sened i‘tâ kılındı

Fî 9 Muharrem sene 1322

Defter-hâne-i Hâkânî

Bu tapunun okunuşunun video olarak izlemek isterseniz aşağıdaki linki tıklayınız.

Tapuda Neler Bulunur

Osmanlı Tapusunda neler var

Gerek Osmanlı tapu örnekleri olsun gerek arşiv metinleri olsun sitemizde hem açıklama hem örnekleri hem videolarını elimizden geldiği kadar ekleyeceğiz. Selamette kalınız. Allah’a emanet olunuz. Vesselam.  

Kitabeler ile ilgili bilgilere linkten ulaşabilirsiniz.

 

The post Osmanlıda Tapu ve Tapu Örnekleri appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
https://osmanlicaogren.com/osmanlida-tapu-ve-tapu-ornekleri/feed 0
Osmanlıca 2. Kur Nedir? https://osmanlicaogren.com/osmanlica-2-kur-nedir https://osmanlicaogren.com/osmanlica-2-kur-nedir#respond Mon, 14 Dec 2020 19:38:06 +0000 https://osmanlicaogren.com/?p=22370 Osmanlıca 2. Kur

Osmanlıca 2. kur Nedir? Sorusu devamlı olarak sorulan sorular arasında yer almaktadır. Bu alanda farklı kur ve isimlendirmelerin yer alması bu sorulara sebep oluyor. İşte bu sorunun cevabını bu yazımızda cevaplandırdık. Evet Osmanlıca 2. kur nedir? sorusundan önce bazı izahlar yapmak ve bu konuyu temellendirmenin uygun olacağını düşünüyorum. Çünkü Osmanlıca dediğimiz vakit geniş bir alan […]

The post Osmanlıca 2. Kur Nedir? appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
Osmanlıca 2. Kur

Osmanlıca 2. kur Nedir? Sorusu devamlı olarak sorulan sorular arasında yer almaktadır. Bu alanda farklı kur ve isimlendirmelerin yer alması bu sorulara sebep oluyor. İşte bu sorunun cevabını bu yazımızda cevaplandırdık.

Evet Osmanlıca 2. kur nedir? sorusundan önce bazı izahlar yapmak ve bu konuyu temellendirmenin uygun olacağını düşünüyorum. Çünkü Osmanlıca dediğimiz vakit geniş bir alan ortaya çıkar.

Osmanlıca

İnsanoğlu Alfabe ile harfler ile duygularını ve düşüncelerini en ince ayrıntısına kadar ifade edebilir. Harfler ve kelimeler ile edebi eserler, şiirler, kültürel eserler, bilimsel ve sanatlar eserler ortaya konur ve bu eserler ile kültür ve medeniyet çıkar.

Osmanlıca dediğimiz vakit oldukça zengin bir içerik olduğu aşikardır. İncelediğimizde bu harfler ile nice eserlerin hem kültürel hem medeniyet noktasında sunulduğu ve bu alfabenin hem Osmanlı hem Selçukluları düşündüğümüzde yaklaşık 1000 yıllık bir geçmişi olduğunu görüyoruz.

İşte Osmanlıca böyle kelimeleri oldukça zengin bir dil karşımıza çıkıyor. Bu zenginliğin karşılığı olarak ise harika bir tarih, kültür, sanat ve medeniyettir. Bu tarihe ulaşmak için Osmanlıca öğrenilmelidir.

Hem unutmayalım sadece tarih değil bu eserler hala günümüzde karşımıza çıkmaktadır. Nerede mi? Camilerde, müzelerde, çeşmelerde, mezar taşlarında hala bulunmaktadır. Bizler bu eserleri bir turist gibi bakmamalıyız.

Peki bizler Osmanlıcayı nasıl öğrenmeliyiz? Okullarda bir ders anlatılırken örneğin Türkçe ya da matematik bu dersler ilkokul, ortaokul, lise ve Üniversitede kolaydan zora veya temelden ileri seviyeye göre bir akış içinde öğretilmektedir.

Öyle değil midir? Bir dersin ilköğretimde veya lisede aynı şekilde öğretilmesi diye bir şey söz konusu değildir. İlerleme Temel seviyeden ileri seviyeye doğrudur. Yani daha zora doğru gider.

İşte Osmanlıca başka bir ifade ile Osmanlı Türkçesi de böyledir. Öğrenmek için bir bütün olarak bir kur şeklinde düzenlemek ya da tamamını bir kitapta anlatmak mümkün değildir. Çünkü Osmanlıca zamanında dünyaya hükmetmiş çok zengin olup çeşitli alanlarda eserler ortaya çıkartmıştır.

Osmanlıca 2. Kur

İşte Osmanlıca ‘da öğretilirken kolaydan zora doğru bir sıralaması yapılmıştır. İlk basamağına Osmanlıca 1. Kur denilmiştir. Yani Osmanlıca öğrenmenin ilk basamağıdır.

Birinci kur ile bizler temelden Osmanlıca öğrenmek başka bir ifade ile sıfırdan Osmanlıca öğrenmek konusuna bilgiler veriliyor. Daha fazla bilgi için Osmanlıca 1. Kur nedir? yazımızı okumanızı tavsiye ederiz.

Peki Osmanlıca 2. kur Nedir? Osmanlıcanın esası olan harfleri, nasıl okuyacağımızı ve nelere dikkat edeceğimizi öğrendikten sonra Osmanlıca 2. kur gelmektedir.

Osmanlıca 2. kur ile Osmanlı Türkçesi içinde bulunan Türkçe kaideler anlatılmaktadır. Yani Türkçe dil bilgisi anlatılarak hem okuma daha bilinçli hale gelmekte hem Osmanlıca yazmak  nasıl olmalıdır gösterilmektedir. Yani bizler Türkçe kelimeleri rahatlıkla okumak ve yazmak noktasında eğitim alıyoruz.

Bu kur yaklaşık olarak 2 Ay civarında devam etmektedir. Bu kur’da biraz gayret ve ilgi gerekmektedir. Ama bu sizi korkutmasın zira nice insanlar bu kur’u çok kolay bir şekilde geçtiğine şahidim.

Osmanlıca 2. kur Halk eğitimde ücretsiz öğrenilebileceği gibi sitemizde Osmanlıca Dersler menüsü altında bulunan başlıkta anlattık. Hem anlaşılır bir şekilde örneklerle anlattık. Bu anlatımı da Youtube kanalımız ile destekledik.

Size düşen sadece dersleri takip etmek ve öğrenmek. Medeniyet ve kültürümüzün temeli ve köprüsü olan Osmanlı Türkçesini öğrenmeniz temennisiyle afiyetle kalınız.

The post Osmanlıca 2. Kur Nedir? appeared first on Osmanlıca Ögren.

]]>
https://osmanlicaogren.com/osmanlica-2-kur-nedir/feed 0