Çok kolay sen de öğrenebilirsin.
Osmanlıca Ekler

Osmanlıca ekler dersimize fiillerde ekler olarak devam ediyoruz. Geniş zaman bir işin fiilin her zaman yapılabileceğini bildirir. Geniş zaman ekleri “-ar, -er, -ır, -ir, -or, -ör, ur, -ür, -r” dir.

Geniş zaman ekleri olumlu ve olumsuz olarak 2 şekilde ele alacağız.

A- Olumlu Geniş Zaman Eki:

1- Sonu açık hece ile biten fiillerin sonuna re harfi getirilir.

Osmanlıca kelime
Arar

 

Osmanlıca kelime
Yaşar

 

Osmanlıca kelime
Yürür

 

Osmanlıca kelime
Başlar

 

2- Sonu kapalı hece ile biten fiillerin farklılık göstermekle beraber o kelime ar, ır, ir, ur, ür şeklinde hangi sesli uygunsa o kullanılır. Ancak kapalı hecelerde he okutucusu gelmediğinden er şeklinde biten geniş zaman eklerinde okutucu kullanılmaz.

Osmanlıca kelime
Yazar

 

Osmanlıca kelime
Görür

 

Osmanlıca kelime
Erir

 

Osmanlıca kelime
Güler

 

3- Sonu e sesi ile biten fiillerdeki okutucu he harfinin terki daha uygundur. He okutucuları diğer okutuculara nispeten daha zayıf olduğundan fiil köklerinin bozulmaması kaidesinin bir istisnasıdır ve bu halde fiil kökü istisna olarak değişebilir. 

Osmanlıca Kelime
Benzer

 

Osmanlıca Kelime
İşler

 

Osmanlıca Kelime
Bekler

 

Osmanlıca Kelime
İster

 

4- Sonu re sesi ile biten fiillerin geniş zaman kipindeki ir-ır gibi ye okutucusuna ihtiyaç gösteren bir şekilde bitiyorsa normalde yazılması gereken ye okutucuları yazılmayabilir. Okuma-yazmayı olabildiğince hafifleştirmek esas her zaman. Ancak aynı durumdaki elif ve vav harflerinin yazılması daha uygundur.

Osmanlıca kelime
Görür

 

Osmanlıca kelime
Sorar

 

Osmanlıca kelime
Çevirir

 

Osmanlıca kelime
İndirir

 

B- Olumsuz Geniş zaman eki

Olumsuz geniş zaman kipinde sonu e sesi ile bitiyorsa terk edilmesi daha uygunken, a sesi ile bitiyorsa tek edilmemesi daha uygundur. 1. çoğul eklerinde ise hem e hem a sesi terk edilmezken, bu çekimlere gelen yız,yiz ekleri (یز ) şeklinde yazılır.

Osmanlıca kelime
Yürümem

 

Osmanlıca kelime
Kapamaz

 

Osmanlıca kelime
İşlemeyiz

 

Osmanlıca kelime
Kırmayız